Valpreventie

Het valprobleem

Valongevallen vormen een belangrijk en toenemend probleem onder ouderen. Een valongeval is de belangrijkste oorzaak van letsel bij ouderen. Iedere 5 minuten wordt er een 65-plusser op de Spoedeisende Hulp opgenomen omdat hij gevallen is. Met het oog op de vergrijzing zullen deze aantallen de komende jaren alleen maar toenemen.

Een derde van de mensen van 65 jaar en ouder valt minimaal 1x per jaar. 10% van de valpartijen heeft ernstige gevolgen, vooral een gebroken heup komt veel voor. Gerichte valpreventie is daarom belangrijk! Er is veel wetenschappelijk bewijs hoe het valrisico bij ouderen verminderd kan worden en er zijn meerdere effectieve interventies beschikbaar.

Vicieuze cirkel

“Ouderdom komt met gebreken”. Denk hierbij aan hart-, vaat- en longklachten. Ook mentale factoren kunnen een rol gaan spelen, zoals concentratieproblemen of vergeetachtigheid. Daarnaast nemen bij het ouder worden kracht, lenigheid, conditie en de balans af. Door één of meerdere gebreken wordt het steeds lastiger om zelfstandig te blijven functioneren en wordt het risico op een valincident groter.

Oorzaken verhoogd valrisico

  • de omgeving, zoals ongelijke bestrating of stoepjes, maar ook kleedjes in huis of gladheid in de douche
  • medicatie met bijwerkingen als sufheid of duizeligheid
  • een lage bloeddruk
  • een verminderd zicht of gehoor
  • fysieke factoren, zoals een verminderde balans, conditie, kracht, lenigheid

Valpreventie, oefenen helpt!

Spierzwakte van de beenspieren en verminderd evenwicht zijn een belangrijke factor bij valincidenten. Spierkracht, lenigheid, evenwicht en reactievermogen zijn factoren die met gericht oefenen goed beïnvloedbaar zijn. Om de stabiliteit te bereiken die nodig is, moeten zowel beenspierkracht als evenwicht boven een drempelniveau gehouden worden. Zelfs mensen van in de 90 kunnen hun kracht en evenwicht voldoende verbeteren om zo valincidenten te voorkomen.

Het Otago Oefenprogramma

Het Otago Oefenprogramma is ontwikkeld in Nieuw-Zeeland en is wetenschappelijk onderzocht. Het is een succesvolle methode voor valpreventie. Het is een spierversterkend en evenwichtstrainingsprogramma dat door een getrainde instructeur wordt begeleid.

Het programma is specifiek ontwikkeld om valincidenten te voorkomen. Het bestaat uit een serie in moeilijkheidsgraad toenemende beenspierversterkende en evenwichtsoefeningen en een wandelschema.

Meer informatie of vragen over valpreventie?

Joris Verheul is gespecialiseerd in valpreventie en is gediplomeerd Otago instructeur

verheul@kernpraktijken.nl